ไส้กรองเป็นของสิ้นเปลืองที่ต้องเปลี่ยนตามรอบ แต่คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่ารอบนั้นคือเมื่อไหร่ บางคนเปลี่ยนเร็วเกินจนเปลืองโดยไม่จำเป็น บางคนลืมไปเลยจนเครื่องทำงานหนักกว่าที่ควร รุ่นที่มีหน้าจอจะขึ้นตัวเลขค่าฝุ่นในห้องให้ดูระหว่างเครื่องทำงาน บทความนี้รวมสัญญาณที่สังเกตได้เองโดยไม่ต้องมีเครื่องมืออะไร พร้อมวิธีดูแลแผ่นกรองหน้าให้ยืดอายุไส้กรองหลักออกไปได้อีก รอบเปลี่ยนไส้กรองโดยทั่วไปอยู่ที่เท่าไหร่ ข้อมูลจากผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายรายระบุอายุไส้กรอง HEPA ไว้ต่างกันตั้งแต่ 6 เดือนถึง 2 ปี ขึ้นอยู่กับรุ่นและสภาพแวดล้อมที่วางเครื่อง ตัวเลขที่ต่างกันขนาดนี้แปลว่า อย่ายึดตัวเลขกลางๆ จากอินเทอร์เน็ต ให้ดูคู่มือของรุ่นที่ใช้อยู่เป็นหลัก แล้วใช้สัญญาณข้างล่างนี้เป็นตัวช่วยตัดสินอีกชั้น ปัจจัยที่ทำให้รอบสั้นลงกว่าที่คู่มือบอก เช่น เปิดเครื่องเกือบตลอดเวลา วางในห้องที่เปิดหน้าต่างบ่อย อยู่ติดถนนใหญ่ หรือมีสัตว์เลี้ยงในบ้าน 5 สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยน 1ไฟเตือนบนเครื่องขึ้น รุ่นที่มีไฟแจ้งเตือนจะนับชั่วโมงการทำงานสะสมแล้วเตือนเมื่อครบรอบ อันนี้ตรงไปตรงมาที่สุด แต่อย่าลืมว่ามันนับจากเวลา ไม่ได้วัดสภาพไส้กรองจริง ถ้าใช้ในที่ฝุ่นเยอะอาจต้องเปลี่ยนก่อนไฟขึ้น 2ลมที่ออกมาเบาลงกว่าเดิม ลองเอามือไปอังที่ช่องลมออกแล้วเทียบกับความรู้สึกตอนเครื่องยังใหม่ ถ้าตั้งความแรงเท่าเดิมแล้วลมเบาลงชัดเจน แปลว่าแผ่นกรองเริ่มตัน 3เสียงดังขึ้นทั้งที่ตั้งระดับเดิม พอแผ่นกรองตัน มอเตอร์ต้องออกแรงมากขึ้นเพื่อดูดอากาศผ่าน เสียงจึงดังขึ้นตาม สังเกตง่ายที่สุดตอนกลางคืนที่บ้านเงียบ 4เริ่มมีกลิ่นอับตอนเครื่องทำงาน แผ่นกรองคาร์บอนมีอายุของมัน เมื่อถึงจุดอิ่มตัวจะไม่ดูดซับกลิ่นเหมือนเดิม บางครั้งกลับส่งกลิ่นอับออกมาแทน 5เห็นฝุ่นเกาะหนาจนเปลี่ยนสี ถอดออกมาดูด้วยตาเปล่าเลย ถ้าแผ่นกรองเปลี่ยนจากสีขาวเป็นสีเทาเข้มหรือน้ำตาลจนมองไม่เห็นเนื้อวัสดุเดิม นั่นคือถึงเวลาแล้ว สรุปสั้นๆ ไฟเตือนเป็นตัวบอกเวลา ส่วนอีกสี่ข้อเป็นตัวบอกสภาพจริง ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่งในสี่ข้อหลังก่อนไฟขึ้น ให้เชื่อสิ่งที่สังเกตเห็น แผ่นกรองหน้าล้างได้ แต่ HEPA ห้ามล้าง เรื่องนี้คนเข้าใจผิดกันเยอะที่สุด เครื่องฟอกอากาศส่วนใหญ่มีแผ่นกรองหลายชั้น และแต่ละชั้นดูแลไม่เหมือนกัน...
