ล้างไส้กรองเครื่องฟอกอากาศได้ไหม ส่วนไหนล้างได้บ้าง

ถอดไส้กรองออกมาแล้วเห็นฝุ่นเกาะเต็มจนอยากเอาไปล้างน้ำ หลายคนหยุดอยู่ตรงนี้เพราะไม่แน่ใจว่าล้างแล้วจะพังหรือเปล่า คำถามนี้ตอบได้สั้นมาก แต่ต้องแยกให้ถูกก่อนว่ากำลังถืออะไรอยู่ในมือ

บทความนี้ตอบก่อนเลยว่าล้างได้หรือไม่ได้ แล้วค่อยลงรายละเอียดว่าแต่ละชั้นดูแลยังไง พร้อมวิธีล้างแผ่นกรองหน้าแบบทีละขั้นที่ทำเองได้ที่บ้าน

ทำไมถึงต้องแยกดูแลเป็นชั้นๆ

เครื่องฟอกอากาศส่วนใหญ่ไม่ได้มีแผ่นกรองแผ่นเดียว แต่ซ้อนกันหลายชั้น แต่ละชั้นทำมาจากวัสดุคนละแบบ เลยดูแลคนละวิธี ปัญหาคือเวลาถอดออกมา บางรุ่นมันติดกันมาเป็นชิ้นเดียว คนเลยเผลอยกไปล้างทั้งก้อน

วิธีดูง่ายที่สุดคือ ชั้นที่เป็นตาข่ายหรือแผ่นโปร่งอยู่ด้านนอกสุด คือแผ่นกรองหน้า ส่วนชั้นที่เป็นกระดาษพับจีบซ้อนกันแน่นๆ คือ HEPA และชั้นที่เป็นแผ่นสีดำหรือเม็ดสีดำ คือคาร์บอน

อายุของแผ่นกรอง HEPA โดยทั่วไปอยู่ที่ 6 เดือนถึง 2 ปี แล้วแต่รุ่นและการใช้งาน ตัวเลขห่างกันขนาดนี้แปลว่า ให้ยึดคู่มือของรุ่นที่ใช้อยู่เป็นหลัก อย่าไปยึดตัวเลขกลางๆ ที่เจอในอินเทอร์เน็ต

วิธีล้างแผ่นกรองหน้า ทำเองได้ใน 6 ขั้น

1ถอดปลั๊กก่อนทุกครั้ง

ข้อนี้ไม่ต้องอธิบายเยอะ แต่คนลืมกันบ่อยมาก ปิดสวิตช์แล้วถอดปลั๊กออกจากเต้าไปเลย ไม่ใช่แค่กดปิดหน้าจอ

2แยกแผ่นกรองหน้าออกจากชั้นอื่น

เปิดฝาหลังหรือฝาข้างตามแบบของรุ่นนั้น ดึงแผ่นกรองหน้าออกมาแผ่นเดียว ถ้ามันติดมากับชั้นในให้ค่อยๆ แกะแยกออกก่อน อย่ายกไปล้างทั้งชุด

3เคาะหรือดูดฝุ่นหยาบออกก่อน

เอาไปเคาะเบาๆ นอกบ้านหรือใช้เครื่องดูดฝุ่นดูดฝุ่นก้อนใหญ่ออกไปก่อน ขั้นนี้ช่วยให้ตอนล้างน้ำฝุ่นไม่กลายเป็นคราบเหนียวเกาะติดตาข่าย

4ล้างด้วยน้ำเปล่าอุณหภูมิห้อง

เปิดน้ำไหลผ่านจากด้านหลังไปด้านหน้า คือสวนทางกับทิศที่ลมเข้า ฝุ่นจะหลุดออกง่ายกว่าฉีดตรงด้านหน้า ใช้น้ำเปล่าอย่างเดียวก็พอ ไม่ต้องขัดแรง

5สะบัดน้ำออกแล้วผึ่งในที่ร่ม

สะบัดน้ำส่วนเกินออกให้มากที่สุด แล้ววางผึ่งในที่ร่มที่ลมผ่านได้ดี ห้ามตากแดดและห้ามใช้ไดร์เป่า ปกติใช้เวลาหลายชั่วโมงถึงข้ามคืน

6เช็กว่าแห้งสนิทจริงก่อนใส่กลับ

เอามือจับดูแล้วต้องไม่รู้สึกเย็นชื้นเลย ถ้ายังไม่มั่นใจให้ผึ่งต่ออีกหน่อย ขั้นนี้สำคัญกว่าที่คิด เดี๋ยวจะอธิบายเหตุผลในหัวข้อถัดไป

4 สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด

1ห้ามเอาแผ่นกรอง HEPA ไปล้างน้ำ

เส้นใยของแผ่นกรอง HEPA ถูกจัดเรียงมาเฉพาะ พอโดนน้ำแล้วเส้นใยเสียรูป ตากให้แห้งยังไงก็ไม่กลับมาเหมือนเดิม และความชื้นที่ค้างอยู่ข้างในยังเป็นที่สะสมของเชื้อราได้อีก สิ่งที่ทำได้มีแค่ใช้เครื่องดูดฝุ่นกำลังเบาดูดผิวหน้าเท่านั้น

2ห้ามตากแดด

หลายคนคิดว่าแดดช่วยให้แห้งเร็วและไล่กลิ่นไปในตัว แต่ความร้อนทำให้วัสดุเสียรูปได้เหมือนกัน ผึ่งในที่ร่มที่ลมผ่านได้ปลอดภัยกว่า แลกกับเวลาที่นานขึ้นอีกหน่อย

3ห้ามใช้น้ำยาล้างจาน ผงซักฟอก หรือน้ำยาฆ่าเชื้อ

น้ำยาพวกนี้ทิ้งคราบไว้บนวัสดุและล้างออกไม่หมดง่ายๆ พอใส่กลับเข้าเครื่องแล้วเปิดใช้ กลิ่นน้ำยาจะลอยออกมาด้วย น้ำเปล่าเอาฝุ่นออกได้พออยู่แล้ว ไม่ต้องเพิ่มอะไรเข้าไป

4ห้ามใส่กลับทั้งที่ยังชื้น

ข้อนี้คนพลาดบ่อยที่สุดเพราะใจร้อนอยากเปิดเครื่อง แผ่นกรองที่ยังชื้นแล้วถูกประกบอยู่ในเครื่องที่ปิดมิด กลายเป็นที่สะสมความชื้น ผลคือกลิ่นอับที่ลอยออกมาตอนเปิดเครื่อง และความชื้นนั้นยังส่งต่อไปถึงชั้น HEPA ที่อยู่ถัดเข้าไปด้วย

ล้างแผ่นกรองหน้าสม่ำเสมอแล้วคุ้มตรงไหน

การดูแลแผ่นกรองหน้าสม่ำเสมอช่วยยืดอายุแผ่นกรองชั้นในออกไปได้ เพราะฝุ่นก้อนใหญ่ถูกดักไว้ตั้งแต่ชั้นแรก ไม่ไหลเข้าไปสะสมที่ชั้นในเร็วเกินไป ถ้าจะเลือกทำอย่างเดียวให้คุ้มที่สุด ทำข้อนี้

ลองตั้งเตือนในมือถือไว้ทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์ ขั้นตอนที่ใช้มือจริงๆ กินเวลาแค่ไม่กี่นาที ส่วนที่นานคือรอให้แห้ง ซึ่งรอข้ามคืนตอนนอนก็จบแล้ว

ถ้าล้างแผ่นกรองหน้าแล้วแต่ลมยังเบา เสียงยังดัง หรือยังมีกลิ่นอับอยู่ แปลว่าปัญหาอยู่ที่ชั้นในแล้ว อ่านต่อได้ที่บทความ สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยนไส้กรอง

ไส้กรองเวิลด์เทค รุ่นไหนใช้ตัวไหน

ถ้าเช็กแล้วว่าถึงเวลาเปลี่ยนจริง ไส้กรองของเวิลด์เทคมีขายแยกทุกรุ่นบนเว็บ สั่งเก็บสำรองไว้ล่วงหน้าได้ ไม่ต้องรอให้ถึงรอบแล้วค่อยหา

สังเกตว่า รุ่น WT-P70 และ WT-P80 ใช้ไส้กรองตัวเดียวกัน คือ WT-P80-Filter ถ้าบ้านมีหลายเครื่องในกลุ่มนี้ สั่งตัวเดียวสำรองไว้ก็ใช้ได้หมด

คำถามที่เจอบ่อย

ล้าง HEPA ได้ไหม ถ้ารุ่นที่ใช้อยู่เขียนว่าล้างได้

ให้ยึดคู่มือของรุ่นนั้นเป็นหลัก แต่ถ้าคู่มือไม่ได้ระบุไว้ชัดเจนว่าล้างได้ ให้ถือว่าล้างไม่ได้ไว้ก่อน เพราะแผ่นกรอง HEPA ทั่วไปไม่ได้ออกแบบมาให้โดนน้ำ

ใช้เครื่องดูดฝุ่นดูด HEPA แทนการล้างได้ไหม

ดูดผิวหน้าเบาๆ ได้ ช่วยเอาฝุ่นที่เกาะอยู่ชั้นนอกออกไปได้บ้าง แต่ไม่ได้ทำให้ไส้กรองกลับมาเหมือนใหม่ และไม่ได้ยืดรอบเปลี่ยนออกไปได้แบบไม่มีที่สิ้นสุด

ล้างแผ่นกรองหน้าด้วยน้ำอุ่นได้ไหม

ใช้น้ำอุณหภูมิห้องก็พอ ไม่ต้องน้ำร้อน ฝุ่นที่เกาะตาข่ายหลุดออกด้วยน้ำเปล่าได้อยู่แล้ว ความร้อนมีแต่เพิ่มความเสี่ยงให้แผ่นเสียรูปโดยไม่จำเป็น

แผ่นกรองหน้าล้างได้กี่ครั้งถึงต้องเปลี่ยน

ดูจากสภาพเป็นหลัก ถ้าตาข่ายเริ่มขาด บิดเบี้ยว หรือล้างแล้วคราบไม่ออกเหมือนเดิม ให้เปลี่ยน แต่โดยทั่วไปแผ่นกรองหน้าทนกว่าชั้นในอยู่เยอะ

ลืมไปแล้วว่าล้างครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ ต้องทำยังไง

ถอดออกมาดูเลย ถ้าเห็นฝุ่นเกาะเป็นแผ่นจนมองไม่เห็นเนื้อตาข่าย แปลว่าเลยรอบมานานแล้ว ล้างวันนี้แล้วเริ่มนับรอบใหม่

อ่านต่อ 5 สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยนไส้กรองเครื่องฟอกอากาศ